Home 
เภสัชวัตถุ
เภสัชวัตถุ
การแพทย์แผนไทย
การแพทย์แผนจีน
Who's Online
เรามี 17 บุคคลทั่วไป ออนไลน์Visitors Counter Revised by M.Majunke
66460
 | Today | 253 |
 | Yesterday | 329 |
 | This Week | 1306 |
 | This Month | 2785 |
 | All Days | 66460 |
| Designed by: |
| เภสัชวัตถุ |
| วันศุกร์ที่ 29 มกราคม 2010 เวลา 14:00 น. |
|
ความหมาย เภสัชวัตถุ? หมายถึง วัตถุธาตุ นานาชนิดที่นำมาใช้ประกอบเป็นยารักษาโรค ตามคัมภีร์แพทย์กล่าวไว้ว่า ?สรรพวัตถุต่าง ๆ ที่มีในโลกนี้ ล้วนเกิดขึ้นแต่ธาตุทั้ง ๔ ย่อมเป็นยารักษาโรคได้ทั้งสิ้น? แต่จะมีสรรพคุณและประโยชน์มากน้อยอย่างไร ต้องสุดแล้วแต่ชนิดของวัตถุธาตุนั้น ๆ จึงจำเป็นต้องเรียนรู้ให้ลึกซึ้ง ถึงรูปลักษณะ ส่วนที่ใช้ ชนิดของวัตถุธาตุอ่อน หรือแก่ เก่าหรือใหม่ สดหรือแห้ง มีคุณภาพดีหรือไม่ดีอย่างไร เมื่อนำมาใช้แล้วจะมีสรรพคุณจริงตามตำราหรือไม่ การเอาใจใส่อย่างละเอียด และประณีตอย่างนี้ ต้องมีอยู่ประจำตัวของเภสัชกรเสมอ ประเภทของเภสัชวัตถุ เภสัชวัตถุ จำแนกออกได้เป็น ๓ ประเภท คือ ๑.??? พืชวัตถุ ๒.??? สัตว์วัตถุ ๓.??? ธาตุวัตถุ ๑.? พืชวัตถุ พืชวัตถุ? ได้แก่ พรรณไม้ต่าง ๆ ที่เรานำมาปรุงเป็นยารักษาโรค ซึ่งจะต้องรู้จักส่วนต่าง ๆ ของพืช ที่นำมาใช้เป็นยา เป็นต้นว่า ราก หัว ต้น กระพี้ แก่น เปลือก ใบ เกสร ผล เมล็ด ว่ามีรูปลักษณะ สี กลิ่น รส และชื่อ ว่าอย่างไร พืชวัตถุ แบ่งออกเป็น ๕ จำพวก ได้แก่ ๑.๑? พืชจำพวกต้น ๑.๒? พืชจำพวก? เถา ? เครือ ๑.๓? พืชจำพวก? หัว ? เหง้า ๑.๔? พืชจำพวกผัก ๑.๕? พืชจำพวกหญ้า ๑.๑? พืชจำพวกต้น? หมายถึง? พืชพรรณไม้ ต้นเล็ก ต้นใหญ่ เป็นกอ เป็นพุ่ม มีแก่นบ้าน ไม่มีแก่นบ้าง ส่วนมาก นิยมใช้ ราก แก่น เปลือก ใบ ผัก หรือลูก ตัวอย่าง พืชจำพวกต้น เช่น ประดู่????? ??? กฤษณา??? ??? กันเกรา??? ??? สารภี??? ?????? กระเบา กระเบียน???? กระโดน??????? พิกุล?????? ??? กระถินเทศ??? กระทุ่ม กระท่อม????? กระท้อน?????? มะคำไก่ ???? ขี้เหล็กบ้าน??? ขี้อ้าย ไข่เน่า??? ???? ขนุน????? ????? แค??? ???????? ตาเสือ??? ????? สะเดา ฯลฯ ๑.๒? พืชจำพวก เถา ? เครือ? หมายถึง? พรรณไม้ที่เป็นเถา ? เครือ เลื้อยพาดพันตามต้นไม้ ตามรั้ว ตามพื้นดิน บางชนิดมีมือเกาะ บางชนิดไม่มีมือเกาะ ตัวอย่าง พืชจำพวก เถา ? เครือ เช่น กระดอม????????????? มะแว้งเครือ???????? เถาเอ็น??????????????? เถาตำลึง???????????? เล็บมือนาง กำแพงเจ็ดชั้น?????? ขมิ้นเครือ ?????????? ขี้กาแดง??? ????????? พริกไทย???????????? ฟักทอง เถาตำลึง????????????? ชิงช้าชาลี??????????? ชะเอมไทย???????? โคคลาน????????????? เถาหญ้านาง ดีปลี??? ??????????????? ตูมกาเครือ????????? เถาวัลย์เปรียง????? บอระเพ็ด??????????? บวบ ฯลฯ ๑.๓? พืชจำพวก หัว ? เหง้า? หมายถึง? พืชพรรณไม้ที่มีหัว หรือเหง้า ฝังอยู่ในดิน เมื่อเข้า ฤดูฝนจะแตกหน่อ ออกต้นเจริญงอกงาม เมื่อถึงฤดูแล้ง ก็จะพักตัว ที่เรียกว่าหัวนั้น ต้องมีลักษณะกลม ถ้ายาวก็ต้องมีลักษณะกลมมากกว่า ส่วนเหง้านั้นมักมีลักษณะแบนเป็นปุ่ม เป็นแง่ง หรือยาวรี ตัวอย่าง พืชจำพวก หัว ? เหง้า กระชาย??? ?????? กระดาษทั้ง ๒ ??? กะทือ??? ??? กระเทียม???????? กลอย ขมิ้นชัน??? ?????? ขมิ้นอ้อย??????????? ข่า??? ???????? ขิง?????????????? ? บอระเพ็ดพุงช้าง ข้าวเย็นเหนือ??? ข้าวเย็นใต้????????? ดองดึง??? ??? เต่าเกียด??? ??? เท้ายายม่อม บุก??? ???????????? เปราะหอม????????? พุทธรักษา??? ไพล???????????? ว่านชักมดลูก ฯลฯ ๑.๔? พืชจำพวก ผัก? หมายถึง? พืชพรรณไม้ต้นเล็ก ต้นใหญ่ เป็นกอ เลื้อยไปอยู่บนบก หรือยู่ในน้ำก็มี บางชนิดใช้เป็นอาหารได้ และนิยมเรียกกันว่าผัก ตัวอย่าง พืชจำพวกผัก ผักกระเฉด??????? ผักกระโฉม??? ??? ผักกาด??? ?????????? ผักกาดนา??????????? ผักกูด ผักโขมหนาม??? ผักโขมหัด??? ????? ผักกาดน้ำ?????????? ผักโขม??????????????? ผักเบี้ย ผักชีลา??? ??????? ผักชีล้อม??? ?????? ผักหนอก??????????? ผักบุ้ง??? ????????????? ผักปลัง ผักแพวแดง????? ผักหวานบ้าน??? ?? ผักหวานป่า????????? ผักเสี้ยน??? ????????? ผักหนาม ฯลฯ ๑.๕? พืชจำพวก หญ้า? หมายถึง? พืชพรรณไม้ที่เป็นกอ เป็นเถา เป็นต้นก็มี เป็นวัชพืช ที่ขึ้นทั่วไปตามที่รกร้าง ทั้งบนบก และในน้ำ นำมาใช้ปรุงเป็นยา ตัวอย่าง พืชจำพวกหญ้า กระเม็ง??? ???????? หญ้าเกล็ดหอย??? หญ้ากระต่ายจาม??? ? หญ้าไซ หญ้าคา??? ??????? โคกกระสุน????????? หญ้าชันกาด??? ?????? หญ้าดอกขาว หญ้าตีนกา?? ? ? ? หญ้าตีนนก???????? หญ้าใต้ใบ??? ????????? หญ้าถอดปล้อง หญ้าปากควาย??? หญ้าฝรั่น??????????? หญ้าพันงูขาว??? ?? ? หญ้าพันงูเขียว หญ้าพันงูแดง?? ? หญ้าแพรก????????? หญ้าพองลม??? ????? หญ้าแห้วหมู ฯลฯ พืชวัตถุที่มิได้จัดไว้ในการแบ่งพืชวัตถุ ๕ จำพวก ก.ว่าน ว่านต่าง ๆ จัดเป็นพืชวัตถุ แต่มิได้จัดไว้ในพวกใดพวกหนึ่ง ใน ๕ จำพวกที่กล่าวมาแล้ว ว่านนอกจากจะมีประโยชน์ในการทำยาแล้ว ยังมีประโยชน์ทางคุณไสย มีอิทธิฤทธิ์ และนำโชคลาภมาให้ ในที่นี้จะกล่าวถึงว่านที่มีสรรพคุณ ในทางนำมาใช้เป็นยา เท่านั้น ตัวอย่าง ว่านที่นำมาใช้ทำยา ว่านคันทมาลา??? ว่านชักมดลูก???? ว่านนางคำ????? ว่านน้ำ ว่านเพชรน้อย??? ว่านมหาเมฆ????? ว่านร่อนทอง??? ว่านสากเหล็ก ว่านหางจระเข้??? ว่านงาช้าง?????? ? ว่านหางนาค??? ว่านหอยแครง ว่านกลีบแรด???? ว่านตีนตะขาบ??? ว่านหางช้าง???? ว่านมหากาฬ ว่านเพชรหึง????? ว่านสามพันตึง??? ว่านม้า??????????? ว่านเอ็นเหลือง ฯลฯ ข. เห็ด เห็ดเป็นพืชชั้นต่ำ? เจริญงอกงามตามดินจอมปลวก ตอไม้ผุ ท่อนไม้ผุ ฯลฯ ตัวอย่าง? เห็ดที่นำมาใช้ทำยา เห็ดกระถินพิมาน??? เห็ดขี้ควาย????????? เห็ดขี้วัว??? ?? ? ?? เห็ดงูเห่า เห็ดโคน??? ??? ?????? เห็ดจาวมะพร้าว??? เห็ดจอมปลวก??? เห็ดตับเต่าขาว เห็ดตับเต่าดำ??? ??? เห็ดฟาง??? ?? ? ? ? ? เห็ดเผาะ??? ?? ? ? เห็ดหูหนู เห็ดหญ้าคา??? ??? ? เห็ดหญ้าแพรก?? ?? เห็ดตาล??? ??????? เห็ดไผ่ เห็ดมะขาม??? ?????? เห็ดมะพร้าว?? ? ? ? เห็ดหมาก?????????? เห็ดไม้แดง ฯลฯ |