Home 
คณาเภสัช
คณาเภสัช
การแพทย์แผนไทย
การแพทย์แผนจีน
Who's Online
เรามี 8 บุคคลทั่วไป ออนไลน์Visitors Counter Revised by M.Majunke
66463
 | Today | 256 |
 | Yesterday | 329 |
 | This Week | 1309 |
 | This Month | 2788 |
 | All Days | 66463 |
| Designed by: |
| คณาเภสัช |
| วันศุกร์ที่ 29 มกราคม 2010 เวลา 17:00 น. |
|
คณาเภสัช คือ การจัดตัวยาหรือเภสัชวัตถุที่มีสรรพคุณคล้ายกันหรือเสริมประสิทธิภาพกันเป็นกลุ่ม ๆ หรือให้เป็นหมวดหมู่? เป็นการศึกษาให้รู้วิธีจัดพิกัดยา เพื่อสะดวกในการจดจำหรือสะดวกในการเขียนสูตรยา โดยนำตัวยาตั้งแต่ ๒ สิ่งขึ้นไปนำมารวมกัน เรียกเป็นชื่อเดียว? เรียกเป็นคำตรงตัวยา และเรียกเป็นคำศัพท์ได้ หลักในการตั้งพิกัดยา ๑)?? รสยาต้องไม่ขัดกัน ๒)?? สรรพคุณต้องเสมอหรือคล้ายคลึงกัน ด้วยสาเหตุสองประการดังกล่าวมานี้ จึงจะรวมตัวยาเข้าเป็นพิกัดเดียวกันได้ พิกัดยาต่าง ๆ ที่จัดตั้งขึ้นมานั้น มีจำนวนมาก เพื่อที่จะให้สะดวก จึงได้ตั้งนามขึ้นมาใช้เรียกพิกัดยาแต่ละอย่าง เป็นชื่อตรงบ้าง เรียกชื่อเป็นศัพท์บาลีบ้าง ในคำศัพท์บาลีนั้น ถ้าแปลออกเป็นภาษาไทยแล้ว ก็จะได้ใจความไปตามจำนวนและสรรพคุณของพิกัดยานั้น ได้กำหนดแบ่งออกเป็น พิกัดต้นยา และพิกัดตัวยา พิกัดต้นยา พิกัดต้นยา? คือ ต้นยาต้นเดียวแต่ตำราให้เอาส่วนต่าง ๆ ของต้น ๕ อย่าง อย่างละเท่า ๆ กันมาใช้ทำยา ได้แก่ ราก ต้น ผล ดอก และใบ แต่ส่วนต่าง ๆ ที่จะเอามาใช้ทำยานั้นจะต้องมีรสเหมือนกัน จึงจะนำมาใช้เป็นพิกัดต้นยาที่เรียกว่า ?ทั้ง๕? ได้ แต่ถ้าส่วนต่าง ๆ นั้นมีรสต่างกัน เช่น รากมีรสขม ใบมีรสเปรี้ยว ดังนี้ โบราณแพทย์ไม่นิยมใช้ เพราะรสขัดกัน ตัวอย่างเช่น ?ประคำไก่ทั้ง ๕? คำว่า ?ทั้ง ๕? นี้ ไม่ได้หมายความว่าให้เอาประคำไก่ ๕ ชนิด แต่ให้เอาส่วนต่าง ๆ ของต้นประคำไก่ ๕ ส่วน คือ เอาราก ต้น ผล ดอก และใบ ของต้นประคำไก่ บางตำราว่า หากไม่มีดอกและผล ก็ให้ใช้ราก เปลือก แก่น กิ่ง และใบ แทน หรือในตำราพระโอสถพระนารายณ์กล่าวไว้ว่าให้ใช้หมดทุกส่วนหรือ ใช้ทั้งต้นเลยก็ได้ พิกัดตัวยา พิกัดตัวยา คือ พิกัดยาที่ประกอบด้วยตัวยาหลายสิ่งรวมเรียกชื่อเป็นอย่างเดียวกัน ได้กำหนดแบ่งออกได้เป็น ๓ หมวดคือ ๑.? จุลพิกัด ๒.? พิกัด ๓.? มหาพิกัด? |