การตรวจ

-    ก้มหน้า จะไม่สามารถก้มจนคางชิดอกได้

-    เงยหน้า หน้าจะเอียงไปด้านตรงข้ามกับด้านที่มีปัญหา

-    เอียงคอ หูจะไม่แนบชิดไหล่

-    ขณะก้มหน้า เงยหน้า หรือเอียงคอ จะปวดต้นคอ ปวดร้าวไปที่แขน

การรักษา

C  นวดพื้นฐานบ่าทั้งสองข้าง นวดเน้นบ่าข้างที่มีอาการ

C  กดจุดที่ 4,5 ของสัญญาณ 5 หลัง

คำแนะนำ

ประคบน้ำร้อน หรือใช้ลูกประคบสมุนไพร
บริหารคอท่าก้ม-เงย เอียงซ้าย-ขวา, ดึงแขน-ชูมือ 3จังหวะ เช้า-เย็น,
ห้าม บิด ดัด สลัด คอและแขน

การตรวจ

-    ก้มหน้า จะไม่สามารถก้มจนคางชิดอกได้

-    เงยหน้า หน้าจะเอียงไปด้านตรงข้ามกับด้านที่มีปัญหา

-    เอียงคอ หูจะไม่แนบชิดไหล่

การรักษา

C  นวดพื้นฐานบ่าทั้งสองข้าง นวดเน้นบ่าข้างที่มีอาการ

C  กดจุดที่ 1,2,5 ของสัญญาณ 5 ศีรษะ

คำแนะนำ

ประคบน้ำร้อน หรือใช้ลูกประคบสมุนไพร เช้า-เย็น ครั้งละ 4-15 นาที
บริหารคอท่าก้ม-เงย เอียงซ้าย-ขวา เช้า-เย็น, ดึงแขน-ชูมือ 3จังหวะ
ห้าม บิด ดัด สลัด คอและแขน
ผักผ่อนให้เพียงพอ

ลักษณะและอาการที่ไม่ควรนวด

1.  ถ้าตรวจพบอาการผิดปกติของกระดูกต้นคอ เช่น กระดูกคด เอียง ทรุด หรือองศากระดูกต้นคอเสียมาก

2.  ปวดศีรษะร่วมกับอาการต่อไปนี้
- ปวดศีรษะรุนแรง เห็นภาพซ้อน
- ตามัวลงเรื่อยๆ
- รูม่านตา สองข้างโตไม่เท่ากัน
- เดินเซ
- แขนขาอ่อนแรง
- อาเจียน

3.  ความดันโลหิตสูงเกิน 140/90 mmHg

4.    เคยเป็นโรคทางสมอง เช่น เลือดออกในสมอง เนื้องอกในสมอง เยื่อหุ้มสมองอักเสบ

สาเหตุ

เกิดจากการที่มีเลือดแข็งตัว ทำให้การส่งน้ำเลี้ยงขึ้นสมองไม่สะดวก

อาการสำคัญ

มีอาการปวดศีรษะข้างเดียว ซึ่งมี 2 ชนิดคือ

-    ปวดศีรษะ มีอาเจียนร่วมด้วย มักเป็นลมบ่อยๆ รักษาค่อนข้างยาก

-    ปวดศีรษะ ไม่มีอาเจียนร่วมด้วย

อาการปวดศีรษะข้างเดียว เป็นๆ หายๆ มีเหตุส่งเสริมให้เป็นหลายอย่าง เช่น ภาวะเครียด ในสตรีอาจมีอาการก่อนมีรอบเดือน

การรักษา

C  นวดพื้นฐานหลัง (ท่าหนุมานถวายแหวน) เพื่อส่งน้ำเลี้ยงขึ้นสมอง

C  นวดพื้นฐานบ่าทั้งสองข้าง เน้นข้างที่มีอาการ

C  กดจุดที่ 4,5 ของสัญญาณ 5 หลัง

คำแนะนำ

ประคบน้ำร้อน หรือใช้ลูกประคบสมุนไพร
ท่าบริหารหัวไหล่ โดยการดึงแขน-ชูมือ 3จังหวะ เช้า-เย็น, บริหารคอท่าก้ม-เงย เอียงซ้าย-ขวา
ห้าม บิด ดัด สลัด คอและแขน

สาเหตุ

เกิดจากมีการอักเสบของเส้นเอ็นที่ทอดลงมาจากบ่า มักเกิดจากการหิ้วของหนักเกินไป

การตรวจ

-    ให้คนไข้ชูแขนแนบหู ข้างที่มีอาการจะยกได้ต่ำกว่าข้างปกติ หรือหากยกได้แต่จะมีอาการปวด

-    ให้คนไข้ใช้มือท้าวสะเอว ข้างที่ผิดปกติจะทำไม่ได้หรือทำได้ แต่ไม่เท่าข้างปกติ

-    ให้คนไข้ใช้มือไขว้หลัง ข้างที่ผิดปกติจะยกไขว้หลังได้ไม่เท่าข้างที่ปกติ

- จับแขนคนไข้ทั้งสองข้าง บิดเข้า-ออก จะรู้สึกปวดในหัวไหล่ และบิดไปไม่ได้เท่าข้างปกติ

-    เขยื้อนหัวไหล่คนไข้ดูความฝืดของข้อต่อ

การรักษา

C  นวดพื้นฐานบ่าทั้งสองข้าง นวดเน้นบ่าข้างที่มีอาการ

C  กดจุดสัญญาณ 5 หัวไหล่ เน้นจุดที่ 1 และ 5

C  กดจุดที่1 ของสัญญาณ 5 หัวไหล่ จับแขนคนไข้ให้ขนานกับหัวไหล่ แล้วค่อยๆ โยกแขนคนไข้ ขึ้นไปเรื่อยจนสูงสุด

C  ในกรณีที่หัวไหล่ติด ให้ทำซ้ำ 3-5 รอบ หรือแล้วแต่อาการ (รอบที่ 2-5 ให้กดเฉพาะจุดที่ 1 และจุดที่ 5 ของสัญญาณ 5 หัวไหล่ ส่วนจุดที่ 2,3,4 ไม่ต้องกด)

คำแนะนำ

ประคบน้ำร้อน หรือใช้ลูกประคบสมุนไพร
ท่าบริหารหัวไหล่ ดึงแขน-ท้าวแขน 3 จังหวะ
ห้าม บิด ดัด สลัด แขน

ลักษณะและอาการที่ไม่ควรนวด

1.  ปวดหัวไหล่ บวม แดง ร้อน

2.  ข้อไหล่ผิดรูปหรือเคลื่อนไหวแขนไม่ได้ เพราะกระดูกอาจหักหรือหัวไหล่หลุด

3.    ปวดร้าวเสียวชามาที่ไหล่ลงไปตามแขน เพราะกระดูกทับเส้นที่คอ

การตรวจ

-    ทดสอบกำลังมือ โดยให้คนไข้กระดกข้อมือขึ้นลง ดูว่าเจ็บหรือไม่และกระดกได้มากน้อยกว่ากันอย่างไร

-    ให้คนไข้งอแขน,เหยียดแขน ดูว่ามีอาการปวด ขัดหรือไม่

การรักษา

C  นวดพื้นฐานแขนด้านใน

C นวดพื้นฐานแขนด้านนอก

C ในกรณีปวดแขนขัดบริเวณข้อศอก ให้เน้นที่จุด 3 ของสัญญาณ 5 แขนด้านใน

และจุดที่ 3,4 ของสัญญาณ 5 แขนด้านนอก

C  หากมีอาการเป็นเหน็บชา ให้เน้นจุดที่ 1,2 ของสัญญาณ 5 แขนด้านใน

คำแนะนำ

ประคบน้ำร้อน หรือใช้ลูกประคบสมุนไพร เช้า-เย็น ครั้งละ 4-15 นาที
บริหารด้วยท่าดึงแขน-ท้าว 3จังหวะ
ห้าม บิด ดัด สลัด แขน
พักการใช้แขนข้างที่เจ็บ

ลักษณะและอาการที่ไม่ควรนวด

1.  ปวด บวม แดง ร้อน ตามข้อศอก ข้อมือนิ้วมือ

2.  กระดูกแขนผิดรูป ปวดมากจนเคลื่อนไหวข้อลำบาก

3.  ปวดร้าวเสียวชามาจากไหล่ ร้าวมาตามแขน

4.    ปวดร้าวจากข้อมือขึ้นมาตามแขน

การตรวจ

-    ตรวจแนวกระดูกสันหลังทั้ง 2 ข้าง

-    คลำหาจุดเจ็บ

การรักษา

C  นวดพื้นฐานหลังทั้ง 2 ข้าง

คำแนะนำ

ประคบน้ำร้อน หรือใช้ลูกประคบสมุนไพร
บริหารด้วยท่านั่งยองๆ และยืนเขย่งปลายเท้า
ห้าม บิด ดัด หลัง

ลักษณะและอาการที่ไม่ควรนวด

1.  กระดูกหลังคดงอ

2.    กระดูกหลังเคลื่อนหรือทับเส้นประสาท

การตรวจ

-    ตรวจวัดส้นเท้า ให้คนไข้นอนหงายเหยียดตรง ส้นเท้าข้างที่เป็นจะสั้นกว่าข้างปกติ

-    งอพับเข่าเป็นเลข 4 อาจงอเข้าไม่ได้องศา และกดเข่าไม่ลง จะมีอาการปวดหลัง กล้ามเนื้อบริเวณเอวจะแข็ง

-    ตรวจแนวกล้ามเนื้อและกระดูกสันหลัง

การรักษา

C นวดพื้นฐานขาข้างที่เป็น และเปิดประตูลม

C นวดพื้นฐานหลัง และกดจุดที่ 1,2,3 ของสัญญาณ 5 หลัง

C กดจุดที่ 1,2,3 ของสัญญาณ 5 ขาด้านนอก

C กดจุดที่ 1,2,3 ของสัญญาณ 5 ขาด้านใน  

คำแนะนำ

ประคบน้ำร้อน หรือใช้ลูกประคบสมุนไพร
บริหารด้วยท่านั่งยองๆ และยืนเขย่งปลายเท้า
ห้าม บิด ดัด สลัด ขาและเอว
หลีกเลี่ยงท่าที่ทำให้เกิดอาการปวด

ลักษณะและอาการที่ไม่ควรนวด

1.  ปวดหลังและมีอาการ และมีอาการปวดร้าวเสียวชาตามสะโพกด้านหลังขา และหน้าแข้งเพราะเส้นประสาทเอวถูกกดทับ

2.  ปวดหลัง และมีอาการแขน ขา ชามาก ขยับไม่ได้ทั้งสองข้าง เพราะไขสันหลังได้รับบาดเจ็บ

3.  ปวดหลัง และมีไข้หนาวสั่น ปัสสาวะขุ่น

4.    กระดูกสันหลังคดงอ

การตรวจ

-    ตรวจวัดส้นเท้า ให้คนไข้นอนหงายเหยียดตรง ส้นเท้าข้างที่เป็นจะสั้นกว่าข้างปกติ

-    งอพับเข่าเป็นเลข 4 อาจงอเข้าไม่ได้องศา และกดเข่าไม่ลง บางรายพบเข่าโกง

-    ตรวจความร้อนรอบเข่า โดยการทาปูน(ปูนกินหมาก) เข่าที่มีอาการปูนจะไม่แห้งแต่บริเวณรอบๆ ปูนจะแห้งก่อน

-    ตรวจดูการเคลื่อนไหวของลูกสะบ้า

การรักษา

C นวดพื้นฐานขาข้างที่เป็น เปิดประตูลม

C  กดจุดเข่า 3 จุด

C  กดจุดที่ 1,2,3,4 ของสัญญาณ 5 ขาด้านนอก

C กดจุดที่ 1,2,3,4 ของสัญญาณ 5 ขาด้านใน

คำแนะนำ

ประคบน้ำร้อน หรือใช้ลูกประคบสมุนไพร
บริหารด้วยท่านั่งยองๆ 90 องศา
ห้าม บิด ดัด สลัด ขา
งดอาหารแสลง เหล้า เบียร์ ข้าวเหนียว หน่อไม้ เครื่องในสัตว์

ลักษณะและอาการที่ไม่ควรนวด

1.  อาการปวด บวม แดง ร้อน ซึ่งอาจเป็นโรคเข่าหลุดได้

2.  ข้อเข่าผิดรูปหรือเคลื่อนไหวไม่ได้หลังจากได้รับอุบัติเหตุอาจเป็นเข่าเคลื่อน

3.    ปวดร้าวเสียวจากสะโพกลงไปข้อเข่า อาจเป็นโรคกระดูกทับเส้นประสาทหลัง

การตรวจ

-    ตรวจวัดส้นเท้า ให้คนไข้นอนหงายเหยียดตรง ส้นเท้าข้างที่เป็นจะสั้นกว่าข้างปกติ

-    งอพับเข่าเป็นเลข 4 อาจงอเข้าไม่ได้องศา และกดเข่าไม่ลง

-    ทดสอบกำลังปลายเท้า โดยการออกแรงถีบปลายเท้า

การรักษา

C นวดพื้นฐานขาข้างที่เป็น เปิดประตูลม

C  กดจุด สัญญาณ 5 ขาด้านนอก

C