โรคเกี่ยวกับมือ

๑. น้ำกัดมือ

๒. มือเป็นผื่นคันเวลาเก็บเกี่ยวข้าว

๓. มือร้อนจากพริก

๔. หนังมือลอก

๕. ปวดข้อนิ้วมือและนิ้วเท้า

๖. หิด

๙. ตะมอย

ขนานที่ ๑

ถ้าเกิดจากการทำนา หรือมือแช่อยู่ในน้ำนานๆ ทำให้มือเน่าเปื่อย ใช้น้ำคั้นจากใบกะเม็งตัวเมียทาบ่อยๆ หรือวันละ ๔-๕ ครั้ง ใบกะเม็งตัวเมียยังใช้ป้องกันน้ำกัดได้ โดยใช้น้ำคั้นจากใบทาบริเวณมือ ปล่อยให้แห้ง ทาก่อนและหลังลงไปทำนา

ขนานที่ ๒

ถ้าเกิดจากซักผ้ามากๆ เกิดเป็นตุ่มใสคัน ให้เอาใบเทียนดอกขยี้ทาวันละ ๓-๔ ครั้ง

๒. มือเป็นผื่นคันเวลาเก็บเกี่ยวข้าว

ขนานที่ ๑

ใช้ต้นกะเม็งตัวเมียสดๆ ทั้งต้นทั้งราก ๑ กำมือ ใส่น้ำพอท่วมยา ต้มให้เดือดนานประมาณครึ่งชั่วโมง ใช้น้ำต้มนี้ล้างมือ (หรือจะใช้น้ำคั้นจากต้นกะเม็งทาก็ได้)

ขนานที่ ๒

ใช้ใบตำลึงขยี้ทามือและแขนที่คัน

๓. มือร้อนจากพริก

ขนานที่ ๑

เอามือจุ่มลงในน้ำซาวข้าวสัก ๕-๑๐ นาที

ขนานที่ ๒

เอาเมือกว่านหางจระเข้ทามือบ่อยๆ

๔. หนังมือลอก

เอาน้ำมันมะพร้าวทาตามบริเวณที่ลอก วันละ ๓-๔ ครั้ง เวลาทาควรจะถูนวดเบาๆ สัก ๕-๑๐ นาที เพื่อให้น้ำมันซึมเข้าผิวหนัง

๕. ปวดข้อนิ้วมือและนิ้วเท้า

ใช้ใบเทียนดอกตำ พอกที่ข้อนิ้วมือ หรือนิ้วเท้า เปลี่ยนยาวันละ ๒-๓ ครั้ง

๖. หิด

ขนานที่ ๑

ใช้เมล็ดลำโพง ๖ ช้อนโต๊ะ แช่ในน้ำมันมะพร้าวหรือน้ำมันพืช ๒ แก้ว นาน ๗ วัน กรองเอาน้ำมันทา วันละ ๓-๔ ครั้ง

ขนานที่ ๒

ใช้ใบหรือดอกเลี่ยนขยี้ทา หรือใช้น้ำมันจากลูกเลี่ยนทาวันละ ๓-๔ ครั้ง

๘. หิดเรื้อรัง

ใช้ต้นเจตมูลเพลิงขาว(ทั้งใบ) ตำคั้นเอาน้ำทาใส่แผลหิดเรื้อรัง วันละ ๔ ครั้ง

๘. ปูนซิเมนต์กัดมือ

ขนานที่ ๑

เอาน้ำมะนาวทาให้ทั่วมือ แล้วใช้เปลือกมะนาวถู ทิ้งไว้สักพักพอให้มือแห้ง แล้วฟอกสบู่มะนาวจะล้างคราบปูนออกหมด

ขนานที่ ๒

ให้เอายางมะละกอ ๑ ส่วนผสมน้ำ ๒ ส่วน กวนให้เข้ากันแล้วเอามือจุ่มลงล้างให้หมดคราบปูนจากนั้น จึงล้างด้วยน้ำสะอาดอีกที

๙. ตะมอย

เป็นฝีชนิดหนึ่งขึ้นตามข้อนิ้วมือ โรคนี้ถ้าถูกกับยา จะรู้สึกดีขึ้นภายในครึ่งชั่วโมง ถ้าพอกยาแล้วรู้สึกเฉยๆ หรือรู้สึกร้อนมากขึ้นให้เปลี่ยนยาทันที

ขนานที่ ๑

ใช้หัวฝักหนามสดหั่นเป็นชิ้น ใส่หม้อใส่เกลือต้มรมหัวฝีตะมอยที่ยังไม่ตั้งหนองให้ยุบแห้ง

ขนานที่ ๒

ใช้ใบเสลดพังพอนตัวเมียตำผสมเหล้าพอให้ยาเปียก นำมาพอกไว้ตลอดเวลา เปลี่ยนยาใหม่วันละ ๒-๓ ครั้ง

ขนานที่ ๓

เอาใบขี้เหล็กครึ่งกำมือ ใบกรุงเขมาครึ่งกำมือ ใบถั่วแระครึ่งกำมือ ทั้งสามอย่างนี้ตำเข้าด้วยกันให้แหลก แล้วแบ่งเอามาพอกที่ปวด เปลี่ยนยาวันละ ๒-๓ ครั้ง

ขนานที่ ๔

เอาข้าวเหนียวดำที่ยังไม่หุง ๑ กำมือ ใบพลู ๑ กำมือ หญ้าเกล็ดหอย ๑ กำมือ หญ้าหูปลาช่อน ๑ กำมือ พิมเสน ๑ ช้อนโต๊ะ ต้มให้เดือดแล้วยกลง เอามือเข้าไปรมอบไอของยาจนหมดควันร้อน

ขนานที่ ๕

ขูดวุ้นว่านหางจระเข้ใส่ลงในถุงพลาสติกใบเล็กๆ (ที่เขาใช้ใส่น้ำจิ้ม หรือ พริกขี้หนู น้ำปลา) ใส่สัก ครึ่งถุงเอานิ้วที่เป็นตะมอยจุ่มลงไป ให้หัวตะมอยจมอยู่ในวุ้นว่านหางจระเข้ ใช้เชือกผูกปากถุงให้ ติดกับนิ้วไว้ ยานี้ใช้กับฝีตะมอยที่ตั้งหนองแล้วให้แตกไว

ขนานที่ ๖

ใช้ใบ รากและต้นของพลับพลึงมาหั่นเป็นท่อนๆ ใส่หม้อต้มรมแผลฝีตะมอยที่แตกแล้วแต่หัวยังไม่ออกให้ หลุดออกมา

๑๐. หัวลำมะลอก

เป็นฝีชนิดหนึ่งมักขึ้นที่นิ้วและที่มือขึ้นเป็นเม็ดขนาดเท่าเม็ดข้าวโพด แรกเริ่มเป็นตุ่มใส เจ็บ ปวดมาก โรคนี้ถ้าถูกกับยาจะหายเร็ว เช่นเดียวกับตะมอย

ขนานที่ ๑

เอาใบมันเทศ ๑-๒ ใบ โขลกให้ละเอียด หยดน้ำส้มสายชูพอให้ยาข้น พอกไว้ตลอดเวลา เปลี่ยนยาวันละ ๓ ครั้ง

ขนานที่ ๒

ใช้ใบเสลดพังพอนตัวผู้ครึ่งกำมือ หัวว่านมหากาฬโตเท่านิ้วมือ ๒ หัว ข้าวสุกก้อนโตเท่านิ้วโป้ง ๒ ก้อน เกลือใส่แกง ๓ เม็ด ตำให้เข้ากันดีแล้วพอกไว้ตลอดเวลา เปลี่ยนยาวันละ ๓ ครั้ง (ต้องใส่น้ำให้ยา เปียกอยู่เสมอและไม่ควรทำยานี้ใช้ข้ามวัน เพราะข้าวจะบูด) และถ้ามีต้นเสาวคนธ์ เอารากมาย่างไฟ พอเหลือง แล้วสับใส่หม้อต้มกินจะดียิ่งขึ้น